4.6 / 5 
Op één stroomkring kunnen in principe meerdere dimmerschakelaars worden aangesloten, maar het exacte aantal hangt af van de maximale belasting van de groep, het vermogen van de aangesloten LED-lampen en de minimale belastingseisen van elke dimmer. In de meeste Nederlandse woningen is een standaardgroep beveiligd met een 16A-zekering, wat neerkomt op een maximaal vermogen van circa 3.680 watt. De vragen hieronder helpen je stap voor stap bepalen wat haalbaar is in jouw situatie.
Wat bepaalt hoeveel dimmers je op één groep kunt aansluiten?
Het aantal dimmers dat je op één groep kunt aansluiten, wordt bepaald door drie factoren: de maximale belasting van de groep (uitgedrukt in ampère), het totale vermogen van alle aangesloten lampen en de technische specificaties van de dimmers zelf. Zolang het totale vermogen van alle verlichtingspunten samen onder de groepsbelasting blijft, zijn meerdere dimmers technisch mogelijk.
Naast het totale vermogen spelen ook de minimale belastingseisen van iedere dimmer een rol. Een LED-dimmer heeft doorgaans een minimumbelasting nodig om stabiel te functioneren, bijvoorbeeld 3 tot 10 watt per dimmer. Wordt die ondergrens niet gehaald, dan kunnen problemen ontstaan zoals flikkeren of het niet volledig uitschakelen van lampen.
Verder is het type bedrading in je woning van belang. In oudere woningen met dunner draad of verouderde installaties kan de praktische belastbaarheid lager liggen dan de theoretische groepswaarde. Raadpleeg bij twijfel altijd een erkend installateur.
Hoeveel watt kunnen LED-dimmers per stroomkring aan?
Een standaardgroep met een 16A-zekering kan theoretisch maximaal 3.680 watt aan (16A x 230V). In de praktijk wordt aangeraden om niet meer dan 80% van deze capaciteit te benutten, wat neerkomt op circa 2.944 watt per groep. Individuele LED-dimmers hebben bovendien een eigen maximumvermogen, dat op het product staat vermeld.
Dat maximumvermogen verschilt per type dimmer:
- Eenvoudige LED-draaidimmers: vaak 200 tot 400 watt maximaal
- Digitale dimmers: doorgaans 200 tot 500 watt, afhankelijk van het model
- Slimme dimmers (Zigbee, WiFi): veelal 150 tot 300 watt maximaal
Het vermogen van de dimmer zelf is dus een eigen begrenzing, los van de groepsbelasting. Gebruik je meerdere dimmers op één groep, dan telt het gecombineerde lampvermogen dat door al die dimmers loopt op bij de totale groepsbelasting.
Wat is het minimale belastingsvereiste van een dimmer?
De meeste LED-dimmers hebben een minimale belasting van 3 tot 10 watt. Dit betekent dat de aangesloten LED-lampen samen minstens dat vermogen moeten verbruiken, anders functioneert de dimmer niet correct. Bij te weinig belasting kunnen lampen flikkeren, niet volledig uitschakelen of onregelmatig reageren op de dimstand.
Dit minimumvereiste is een veelgemaakte valkuil bij moderne LED-verlichting. Omdat LED-lampen zo energiezuinig zijn, verbruiken ze soms maar 3 tot 5 watt per stuk. Eén enkele LED-lamp is dan al voldoende, maar bij groepen met meerdere dimmers en weinig lampen per dimmer moet je dit per dimmer afzonderlijk controleren.
Controleer altijd de technische specificaties van de dimmer op zowel het minimum- als het maximumvermogen voordat je de installatie ontwerpt.
Mag je meerdere dimmers parallel op dezelfde groep zetten?
Ja, meerdere dimmers parallel aansluiten op dezelfde groep is toegestaan, zolang het totale vermogen van alle lampen samen de maximale groepsbelasting niet overschrijdt en elke dimmer zijn eigen verlichtingspunt aanstuurt. Dimmers worden altijd parallel geschakeld in de fase, niet in serie met elkaar.
Een dimmer serieschakelaar is een specifieke configuratie waarbij een dimmer en een schakelaar in serie worden geplaatst, zodat de schakelaar de stroom volledig kan onderbreken terwijl de dimmer de lichtintensiteit regelt. Dit is een veelgebruikte toepassing in situaties waar je zowel aan/uit-bediening als dimfunctionaliteit wilt combineren, bijvoorbeeld via een aparte wandschakelaar naast de dimmer.
Let bij meerdere parallelle dimmers op het volgende:
- Elke dimmer stuurt zijn eigen lamp of lampgroep aan
- Dimmers mogen niet dezelfde lamp tegelijk aansturen
- De som van alle lampvermogens mag de groepsbelasting niet overschrijden
- Elke dimmer moet individueel voldoen aan zijn eigen minimum- en maximumvermogen
Hoe bereken je de maximale belasting van je stroomkring?
De maximale belasting van een stroomkring bereken je door de ampèrewaarde van de zekering te vermenigvuldigen met de netspanning van 230 volt. Voor een standaard 16A-groep is dat 16 x 230 = 3.680 watt. Houd in de praktijk een veiligheidsmarge van 20% aan, zodat je maximaal circa 2.944 watt benut.
Volg deze stappen om de beschikbare ruimte voor dimmers te berekenen:
- Bepaal de ampèrewaarde van de zekering van de betreffende groep (staat op de zekeringkast, vaak 10A, 16A of 20A)
- Vermenigvuldig met 230V om het maximale vermogen te berekenen
- Neem 80% van dat getal als praktische bovengrens
- Tel het totale lampvermogen van alle verlichtingspunten op de groep op
- Controleer of dat totaal onder de praktische bovengrens valt
- Controleer per dimmer of het lampvermogen dat eraan hangt binnen het minimum en maximum van die dimmer valt
Met deze berekening weet je precies hoeveel ruimte er is voor extra dimmers of extra lampen op een bestaande groep.
Wanneer is een extra groep of aparte bedrading nodig?
Een extra groep of aparte bedrading is nodig wanneer het totale vermogen van de verlichtingspunten de maximale belasting van de bestaande groep overschrijdt, of wanneer de bestaande bedrading niet geschikt is voor de gewenste dimfunctionaliteit. Dit geldt ook als je een dimmer serieschakelaar wilt toepassen in een ruimte waar de huidige bedrading geen schakelaar en dimmer tegelijk ondersteunt.
Specifieke situaties waarbij een extra groep verstandig of noodzakelijk is:
- De bestaande groep is al zwaar belast door andere apparaten
- Je wilt verlichting in een grote ruimte met veel verlichtingspunten dimmen
- De bestaande bedrading is verouderd of te dun voor de gewenste belasting
- Je wilt een volledig onafhankelijk verlichtingscircuit voor een specifieke ruimte
In veel gevallen bieden draadloze dimmers een praktisch alternatief. Omdat ze geen nieuwe bedrading vereisen, kun je extra dimfunctionaliteit toevoegen zonder hakken of trekken. Dat is met name handig in bestaande woningen waar uitbreiding van de groepenkast complex of kostbaar is.
Hoe Freelux helpt bij het dimmen van je verlichting
Wij bij Freelux begrijpen dat de technische kant van dimmers snel ingewikkeld kan lijken. Daarom bieden we een assortiment dat eenvoudig te kiezen en te installeren is, ook als je geen elektrotechnische achtergrond hebt. Onze digitale LED-dimmers zijn ontworpen met de no-nonsense aanpak die bij ons centraal staat: slim, maar aangenaam eenvoudig in gebruik.
Wat we bieden:
- Digitale LED-dimmers in diverse vermogens, geschikt voor zowel kleine als grotere verlichtingsgroepen
- Draadloze dimmers die geen nieuwe bedrading vereisen, ideaal voor bestaande woningen
- Slimme varianten met Zigbee, WiFi of Bluetooth, compatibel met Philips Hue, Homey en KlikAanKlikUit
- System 55-compatibele afwerkingen die passen in gangbare wandframes van andere merken
- Duidelijke productspecificaties zodat je altijd weet wat het minimum- en maximumvermogen is
Twijfel je welke dimmer het beste past bij jouw situatie, of wil je weten of een dimmer serieschakelaar de juiste oplossing is voor jouw installatie? Neem contact met ons op en we helpen je graag verder.
Veelgestelde vragen
Kan ik een dimmer combineren met een gewone (niet-dimbare) LED-lamp?
Nee, dat wordt sterk afgeraden. Niet-dimbare LED-lampen zijn niet ontworpen om met wisselende spanning te werken en kunnen beschadigd raken, flikkeren of voortijdig defect gaan wanneer ze op een dimmer worden aangesloten. Controleer altijd of de LED-lamp expliciet als 'dimbaar' is aangemerkt voordat je hem op een dimmer aansluit.
Wat moet ik doen als mijn LED-lampen flikkeren na het installeren van een dimmer?
Flikkeren wordt meestal veroorzaakt door een mismatch tussen de dimmer en de LED-lamp, of doordat de minimale belasting van de dimmer niet wordt gehaald. Controleer eerst of het totale wattage van de aangesloten lampen boven de minimumbelasting van de dimmer uitkomt. Als dat in orde is, kijk dan of de dimmer en de LED-lamp compatibel zijn — niet elke dimmer werkt goed met elk LED-merk of -type. In veel gevallen lost het overschakelen naar een LED-dimmer die specifiek is afgestemd op jouw lamptype het probleem op.
Hoeveel dimmers kan ik realistisch gezien op één 16A-groep aansluiten?
Dat hangt volledig af van het vermogen van de lampen per dimmer. Als je per dimmer bijvoorbeeld vier LED-spotjes van 5 watt aansluit (totaal 20 watt per dimmer), kun je theoretisch tientallen dimmers op één groep kwijt binnen de 2.944 watt praktische bovengrens. In de praktijk is het verstandig om per dimmer minimaal de minimumbelasting te respecteren (doorgaans 3–10 watt) en het totale lampvermogen van alle dimmers samen ruim onder de 80%-grens te houden. Bij twijfel laat je de berekening controleren door een erkend installateur.
Werken draadloze dimmers ook als de wifi of het smart home-systeem uitvalt?
Dat verschilt per type draadloze dimmer. Sommige draadloze dimmers werken ook handmatig via een fysieke drukknop, zodat je de verlichting gewoon kunt bedienen zonder netwerk. Slimme dimmers die volledig afhankelijk zijn van een app of cloudverbinding kunnen tijdelijk beperkt functioneren bij een storing. Kies bij voorkeur een dimmer met een lokale fallback-functie, zodat je altijd handmatig kunt schakelen en dimmen.
Mag ik zelf een dimmer installeren, of moet ik een elektricien inschakelen?
In Nederland mag je als particulier eenvoudige werkzaamheden aan bestaande installaties zelf uitvoeren, zoals het vervangen van een schakelaar of dimmer op een bestaand aansluitpunt. Zodra er nieuwe bedrading getrokken moet worden, een extra groep aangelegd moet worden of de groepenkast aangepast moet worden, is een erkend installateur wettelijk verplicht. Twijfel je over de staat van je huidige installatie of de juiste aansluiting? Schakel dan altijd een vakman in om risico's te vermijden.
Zijn alle Freelux-dimmers compatibel met bestaande wandframes en installatiemateriaal?
Freelux-dimmers zijn ontworpen in de System 55-maatvoering, wat betekent dat ze passen in gangbare wandframes van andere merken zoals Busch-Jaeger, Jung en Gira. Hierdoor hoef je bij het upgraden naar een Freelux-dimmer niet per se de volledige wandinstallatie te vervangen. Controleer wel altijd de productpagina van de specifieke dimmer voor de exacte compatibiliteitsinformatie.
Wat is het verschil tussen een fase-aansnijding en fase-afsnijding dimmer, en welke heb ik nodig?
Een fase-aansnijding (leading edge) dimmer was de standaard voor traditionele gloeilampen en halogeenlampen, maar kan bij sommige LED-lampen zorgen voor flikkeren of zoemen. Een fase-afsnijding (trailing edge) dimmer is in de meeste gevallen beter geschikt voor moderne LED-verlichting, omdat hij een vloeiendere regeling biedt. Kijk op de verpakking van je LED-lamp welk type dimmer wordt aanbevolen, en stem daar je keuze op af.